Temel bilgiler
Adli yargı mı, idari yargı mı?
Kısa cevap
İki yolda da Genel Yetenek – Genel Kültür'ün 30 sorusu ve Ortak Alan Bilgisi'nin 35 sorusu aynıdır — yani 100 sorunun 65'i değişmez. Ayrışan 35 soru şudur: adli yargıda Borçlar, Ceza, Ceza Yargılama Usulü, Ticaret, İcra-İflas ve İş Hukuku; idari yargıda Vergi, Vergi Usul, Maliye-Ekonomi ile Borçlar ve Ceza'nın yalnızca genel hükümleri ve Ticaret'in ticari işletme–şirketler kısmı. Hukuk dışı fakülte mezunları yalnızca idari yargıya başvurabilir.
Başvuruda verdiğin en belirleyici karar bu. Çalışma programını, alacağın kaynakları ve ileride yapacağın işi doğrudan etkiliyor — ama pek çok aday bunu son haftaya bırakıyor.
Ortak olan 65 soru
İki yolda da Genel Yetenek – Genel Kültür'ün 30 sorusu ve Ortak Alan Bilgisi'nin 35 sorusu aynı. Yani 100 sorunun 65'i, seçimin ne olursa olsun değişmiyor: Anayasa, İdare, İdari Yargılama Usulü, Hukuk Yargılama Usulü, Medeni, Milletlerarası Hukuk ve MÖH.
Buradan çıkan pratik sonuç: hangi yolu seçeceğine karar veremediysen bile çalışmaya başlamak için beklemene gerek yok. İlk iki ayı ortak derslere ayır, kararı sonra ver.
Ayrışan 35 soru
| Adli yargı | Soru | İdari yargı | Soru |
|---|---|---|---|
| Borçlar Hukuku (tamamı) | 6 | Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) | 6 |
| Ceza Hukuku (tamamı) | 6 | Ceza Hukuku (Genel Hükümler) | 6 |
| Ceza Yargılama Usulü | 6 | Vergi Hukuku | 6 |
| Ticaret Hukuku (tamamı) | 6 | Vergi Usul Hukuku | 6 |
| İcra ve İflas Hukuku | 6 | Maliye – Ekonomi | 6 |
| İş Hukuku | 5 | Ticaret Hukuku (Ticari İşletme – Şirketler) | 5 |
Kapsam farkı: "genel hükümler" ne demek?
İdari yargı adayı Borçlar Hukuku'ndan yalnızca genel hükümleri çalışır: sözleşmenin kurulması, irade sakatlıkları, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, ifa ve borcun sona ermesi TBK m. 1–206. Satım, kira, vekâlet gibi özel borç ilişkileri kapsam dışıdır.
Ceza Hukuku'nda da aynı mantık geçerli: suçun unsurları, kusurluluk, teşebbüs, iştirak, içtima ve yaptırım teorisi TCK m. 1–75 gelir; özel hükümlerdeki suç tipleri gelmez.
Ticaret Hukuku'nda kapsam ticari işletme ve şirketler hukuku ile sınırlıdır; kıymetli evrak ve taşıma–sigorta kısımları idari yargı adayını ilgilendirmez.
Seçerken neye bakmalı?
- Kadro sayısı. İlanda iki grup için ayrı kadro sayıları duyurulur. Rekabet yoğunluğu dönemden döneme değişir; ilanı gördüğünde ikisini karşılaştır.
- Mevcut birikimin. Fakültede vergi ve maliye derslerinden keyif aldıysan idari yargı; ceza ve icra tarafında rahatsan adli yargı doğal seçim.
- Yapacağın iş. İdari yargı hâkimliği ağırlıklı olarak dosya üzerinden, yazılı yargılama usulüyle çalışır; adli yargıda duruşma ve taraf/tanık dinleme merkezdedir. Bu, günlük mesleki hayatta somut bir fark.
- Mezuniyet alanın. Hukuk dışı fakülte mezunları yalnızca idari yargı kadrolarına başvurabilir (ilandaki ders şartlarını sağlamak kaydıyla).
Karar verdikten sonra
HSS Hazırlık'ta bu seçim ilk kurulumda yapılır ve tüm uygulamayı etkiler: soru havuzu daralır, net tahmini yalnızca senin gireceğin testlere göre hesaplanır, ders listesinden seni ilgilendirmeyen dersler çıkar. Ayarlardan istediğin zaman değiştirebilirsin — ilerlemen kaybolmaz.
Bu yazıdaki sınav bilgileri, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü sınav ilanları ve ÖSYM tarafından uygulanan soru kitapçıklarındaki dağılım esas alınarak derlenmiştir. Başvuru şartları, tarih ve baraj puanı her dönem ilanla duyurulur; bağlayıcı kaynak daima resmî ilanın kendisidir.
Okumak yetmez, çözmek gerekir.
HSS Hazırlık'ta 5.150 soru, 20 ders ve 117 konu var; her cevabın altında gerekçesi ve dayandığı kanun maddesi yazılı. Ücretsiz sürümle bugün başlayabilirsin.